Restoranlarda Fiyat Listesi ve Menü Zorunluluğu: QR Menü Yeterli mi?

Restoran ve Kafelerde Fiyat Listesi Zorunluluğu: Yasal Çerçeve Neyi Kapsıyor?

Yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren restoran, kafe, lokanta, pastane ve bistro işletmecilerinin en sık sorduğu soruların başında "İşletmemde yalnızca QR menü kullanmam denetimler için yeterli mi, yoksa basılı fiyat listesi de bulundurmak zorunda mıyım?" sorusu gelir. Son yıllarda artan baskı maliyetleri ve sık değişen girdi fiyatları nedeniyle dijital karekod menüler sektörün vazgeçilmez standardı haline gelmiş olsa da, Türkiye'deki tüketici mevzuatı hem dijital kolaylığı tanıyan hem de fiziksel şeffaflığı zorunlu tutan hibrit bir yapı öngörmektedir.

Türkiye'de perakende mal ve hizmet sunumunda fiyat şeffaflığının temel dayanağı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 54 üncü maddesi (Fiyat Etiketi) ve bu maddeye dayanılarak T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen Fiyat Etiketi Yönetmeliği'dir (28 Haziran 2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete). Yönetmelik; tüketicinin bir işletmeye girmeden önce ve siparişini vermeden önce ödeyeceği tüm vergiler dahil nihai satış fiyatını hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde öğrenme hakkını güvence altına alır.

Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Restoran ve Kafeleri İlgilendiren Kritik Düzenlemeler

Ticaret Bakanlığı, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işyerlerinde fiyat şeffaflığını güçlendirmek amacıyla Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin özellikle "Etiket bulundurma zorunluluğu" (Madde 5), "Tarife ve fiyat listesi" (Madde 8) ve ilgili maddelerinde birbirini tamamlayan üç önemli düzenleme hayata geçirmiştir:

1. Giriş Kapısı Önü ve Masa Üstü Tarife Zorunluluğu (19 Aralık 2023 / 32404 Sayılı Resmî Gazete)

1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle birlikte Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8 inci maddesinin birinci fıkrası yeniden düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde tarife ve fiyat listelerine ilişkin belge, levha, pano ve benzerlerinin:

• İşyerinin giriş kapısının önüne (misafir henüz içeri girmeden dışarıdan rahatlıkla görebileceği ve okuyabileceği şekilde),
• Hizmet sunulan masaların üstüne tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılması, takılması veya konulması zorunlu kılınmıştır.

İşletmenin birden fazla müşteri giriş kapısı bulunuyorsa (örneğin hem cadde girişi hem bahçe/AVM girişi varsa), fiyat listesinin her bir giriş kapısının önünde ayrı ayrı bulundurulması gerekmektedir.

2. Masalarda Karekod (QR Menü) Tanımı ve Talep Halinde Fiziki Liste Şartı (11 Ekim 2025 / 33044 Sayılı Resmî Gazete)

11 Ekim 2025 tarihli ve 33044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yönetmeliğe resmi olarak "Karekod" tanımı eklenmiş ve masalardaki fiyat listesi uygulamasına netlik kazandırılmıştır:

• Masalarda QR Menü Kullanımı Yasal Olarak Tanınmıştır: Yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde masaların üstündeki fiyat listeleri tüketicilere karekod (QR kod) yöntemiyle gösterilebilir.
• Talep Edildiğinde Fiziki/Basılı Fiyat Listesi Verme Zorunluluğu: Masada karekod bulunsa dahi, tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin fiziki (basılı) olarak ayrıca verilmesi zorunludur. Akıllı telefonu olmayan, şarjı biten, internet erişimi bulunmayan veya basılı menüden incelemeyi tercih eden misafirler için işletmede güncel basılı fiyat listesi hazır bulundurulmalıdır.
• Giriş Kapısı Önünde Fiziki Liste Esası: Karekod kolaylığı masa üstü sunum için tanımlanmış olup, işyeri giriş kapısının önünde dışarıdan doğrudan okunabilir tarife ve fiyat listesi bulundurma yükümlülüğü devam etmektedir.
• Bakanlık Elektronik Veri Sistemi Altyapısı: Aynı yönetmelik değişikliğiyle, kriterleri Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen lokanta, restoran, kafe ve pastane işletmelerinin fiyat listesi verilerini Bakanlıkça kurulacak elektronik sisteme aktarmasına ilişkin çerçeve düzenlenmiştir.

3. Zorunlu Servis Ücreti, Masa Ücreti ve Kuver Yasağı (30 Ocak 2026 / 33153 Sayılı Resmî Gazete)

30 Ocak 2026 tarihli ve 33153 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle birlikte, yeme-içme işletmelerinde menüde yazan ürün fiyatları haricinde sürpriz ek tahsilatların önüne geçilmiştir:

• Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri işletmelerde tarife ve fiyat listesinde gösterilen bedeller dışında "servis ücreti", "masa ücreti", "kuver ücreti" veya benzeri herhangi bir isim altında zorunlu ilave ödeme talep edilmesi yasaklanmıştır.
• Tüketicinin özel talebi olmaksızın masaya ikram/aperatif olarak bırakılan ürünlerden zorunlu ücret istenemez; yalnızca tüketicinin sipariş ettiği ürünlerin listedeki bedeli tahsil edilebilir.
• Bahşiş Tamamen Gönüllülük Esasına Dayalıdır: Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre tüketiciler yalnızca bahşiş gibi gönüllülük esasına dayalı olarak ve kendi istekleriyle ilave ödeme yapabilir; düzenlemede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 51 inci maddesi hükümleri saklı tutulmuştur. Naponi'nin temassız bahşiş ve ücretsiz QR menü altyapısı da tam olarak bu gönüllülük ilkesine uygun çalışır; adisyona zorunlu kesinti eklemez ve basılı fiyat listesi alt bilgisinde "Bahşiş tamamen isteğe bağlıdır" ibaresini açıkça gösterir.

Tek Başına QR Menü Yeterli mi? Nokta Bazlı Mevzuat Karşılaştırma Tablosu

İşletmenizde hangi noktada hangi menü formatının bulunması gerektiğini aşağıdaki özet tablodan hızlıca kontrol edebilirsiniz:

Ticaret Bakanlığı Denetimlerinde Sık Karşılaşılan Hatalar ve Uyum Kontrol Listesi

Ticaret İl Müdürlükleri ve belediye zabıta ekipleri tarafından gerçekleştirilen fiyat etiketi denetimlerinde tutanakların önemli bir kısmı menünün hiç olmamasından değil, basılı liste ile kasa/dijital menü arasındaki uyumsuzluklardan kaynaklanmaktadır. 6502 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi uyarınca tarife ve fiyat listesi yükümlülüklerine aykırılıklarda her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen tutarlarda idari para cezası uygulanabilmektedir. Tüketici lehine olan önemli bir kural da Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde yer alır: Etiket veya listede belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketici lehine olan (daha düşük olan) fiyat uygulanır.

Denetimlerde sorun yaşamamak için şu 6 maddelik kontrol listesini düzenli uygulayın:

1. Kapı Önü ve Masa Fiyatlarının Kasa ile %100 Eşleşmesi: Dijital menüde fiyat güncelleyip kapı önündeki basılı A4 listeyi eski fiyatla unutmak hem denetim riski hem de kasada düşük fiyatı uygulama zorunluluğu doğurur.
2. Tüm Vergiler (KDV) Dahil Tek Nihai Fiyat: Fiyat Etiketi Yönetmeliği Madde 5 ve 9 uyarınca tüm fiyatlar KDV ve diğer tüm vergiler dahil Türk Lirası (₺, TL veya TRY) cinsinden açıkça yazılmalıdır. "Fiyatlarımıza KDV eklenecektir" gibi ifadeler mevzuata aykırıdır.
3. Satışta Olan Tüm Ürünlerin Listede Yer Alması: İşletmede fiilen satışa sunulan sıcak/soğuk içeceklerin, tatlıların ve yan ürünlerin tamamı fiyat listesinde bulunmalıdır.
4. Gramaj ve Porsiyon Şeffaflığı: Özellikle kebap, et, balık, döner ve unlu mamul gibi porsiyon/gramaj hassasiyeti olan ürünlerde porsiyon bilgisinin ürün açıklamasında net belirtilmesi tüketici uyuşmazlıklarını önler.
5. 14 Alerjen Bildirimi ile Entegrasyon: Fiyat listesinin yanı sıra Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı gereği 14 temel alerjen bilgisinin de erişilebilir olması gerekir. Detaylı tabloyu restoran ve kafelerde menüde alerjen bilgisi zorunluluğu yazımızda inceleyebilirsiniz.
6. Zorunlu Kuver / Servis Ücreti İbaresinin Bulunmaması: Fiziksel veya dijital menülerin alt kısmında "%10 servis ücreti eklenir" veya "kişi başı kuver zorunludur" gibi ifadeler yer almamalıdır.

Naponi'nin A4/A5 Basılı Fiyat Listesi PDF Çıktısı ile Dijital ve Basılı Menüyü Tek Tıkla Eşitleyin

Çoğu işletmede kapı önündeki fiyat listesinin güncel kalmamasının sebebi, her fiyat değişiminde grafik tasarımcıya gitmek veya Word/Excel dosyalarında tek tek satır düzenlemek zorunda kalmaktır. Naponi, bu sorunu doğrudan yönetim panelinin içine yerleştirdiği ücretsiz "Basılı Fiyat Listesi" (A4/A5 PDF) aracı ile çözer.

Adım 1: Menünüzü Tek Merkezden Yönetin

Naponi yönetim panelinizde (QR Menü ve Alerjen Yönetimi) ürünlerinizi manuel olarak ekleyebilir veya mevcut menü fotoğrafınızı AI Menü ile (1 dakikada yapay zekâ ile menü dijitalleştirme veya toplu fiyat güncelleme aracıyla) içe aktarabilirsiniz. Sıfırdan kurulum adımları için QR menü nasıl yapılır? rehberimize göz atabilirsiniz.

Adım 2: "Basılı Fiyat Listesi" Butonuyla A4 veya A5 PDF Üretin

Menü yönetimi ekranının sağ üst köşesindeki "Basılı Fiyat Listesi" butonuna tıkladığınızda, mevcut aktif menünüzden otomatik olarak resmi formatta bir fiyat listesi sayfası oluşturulur. Bu araçta şu kontroller hazır gelir:

• A4 ve A5 Kâğıt Boyutu Seçimi: Kapı önü cam panosu veya standart dosya için A4 (210 × 297 mm), masa üstü el menüsü veya hesap sümeni içi için A5 (148 × 210 mm) dikey sayfa düzenini tek tıkla seçebilirsiniz.
• Tükenen ve Pasif Ürünlerin Otomatik Filtrelenmesi: Panelde "Bugün Tükendi" veya "Menüden Kaldırıldı" olarak işaretlediğiniz ürünler basılı fiyat listesi çıktısına dahil edilmez; yalnızca satışta olan aktif ürünler kategori sırasıyla ve noktalı fiyat hizalamasıyla (dotted leader) listelenir.
• Alerjenleri Göster Kutucuğu: İşaretlendiğinde her ürün adının yanında [Gluten, Süt / Laktoz] gibi beyan edilmiş alerjenler koyu kırmızı köşeli parantez içinde yazdırılır.
• Kâğıt Menü QR Şeridi Ekle Kutucuğu: Sayfanın alt kısmına işletmenizin kısa bağlantısını (naponi.com/@isletmeniz), 300 DPI karekodunu ve "Dijital menü · 11 dil — Kameranızla okutun" yönlendirmesini otomatik ekler.
• Otomatik Düzenleme Tarihi ve Mevzuat Alt Bilgisi: Sayfa başlığında işletme adınız, "FİYAT LİSTESİ" ibaresi ve "Düzenleme Tarihi" yer alır. Sayfanın en altında ise standart olarak "Fiyatlarımıza KDV dahildir. T.C. Ticaret Bakanlığı Fiyat Etiketi Yönetmeliği gereğince hazırlanmıştır. Bahşiş tamamen isteğe bağlıdır." uyum notu otomatik basılır.

Adım 3: Kâğıt Menü QR Kiti (300 DPI) ile Mevcut Basılı Menülerinizi Akıllandırın

Halihazırda matbaada basılmış özel tasarım bir menünüz varsa, onu çöpe atmanıza gerek yoktur. Basılı Fiyat Listesi penceresindeki "Kâğıt menünüze ekleyin (Kâğıt Menü QR Kiti)" aracını açarak 3 × 3 cm (Mini Kare), 5 × 5 cm (Standart Kare) veya 8 × 3 cm (Yatay Şerit) ölçülerinde 300 DPI yüksek çözünürlüklü PNG/PDF etiket indirebilir; mevcut menünüzün kapağına yapıştırarak misafirlerinize fotoğraflı, 14 alerjen filtreli ve 11 dilde dijital menü deneyimi sunabilirsiniz. Üstelik Naponi'nin temel QR menü ve basılı fiyat listesi araçları fiyatlandırma politikamız gereği tüm işletmeler için 0 TL (ömür boyu ücretsiz) olarak sunulur.

Hukuki Uyarı ve Resmi Mevzuat Kaynakları

Hukuki Uyarı (Yasal Sorumluluk Reddi): Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye, mali müşavirlik veya resmi görüş niteliği taşımaz. Mevzuat hükümleri, idari yaptırım tutarları ve yerel denetim uygulamaları zaman içinde değişiklik gösterebilir. İşletmenizin özel durumuna ilişkin yükümlülükler için aşağıda listelenen güncel resmi kaynakları incelemeniz ve hukuk müşavirinize veya bağlı bulunduğunuz meslek odasına danışmanız tavsiye edilir.

Bu yazının hazırlanmasında yararlanılan güncel resmi mevzuat kaynakları:

• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Madde 54 — Fiyat Etiketi, Madde 77 — Ceza Hükümleri): T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6502.pdf
• Fiyat Etiketi Yönetmeliği (28.06.2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete — Konsolide Güncel Metin): T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19819&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (19.12.2023 tarihli ve 32404 sayılı Resmî Gazete — Giriş Kapısı Önü ve Masa Üstü Fiyat Listesi Zorunluluğu): T.C. Resmî Gazete — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231219-3.htm
• Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (11.10.2025 tarihli ve 33044 sayılı Resmî Gazete — Karekod Tanımı, Masada QR Menü ve Talep Halinde Fiziki Liste Zorunluluğu): T.C. Resmî Gazete — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/10/20251011-6.htm
• Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (30.01.2026 tarihli ve 33153 sayılı Resmî Gazete — Zorunlu Servis, Masa ve Kuver Ücreti Yasağı): T.C. Resmî Gazete — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260130-2.htm
• Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (26.01.2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete): T.C. Resmî Gazete — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170126M1-6.htm